Nigeria to największa gospodarka Afryki, która w ciągu ostatnich trzydziestu lat przeszła dynamiczną, choć niepozbawioną turbulencji drogę rozwoju. Przemiany gospodarcze, bogactwo surowców naturalnych oraz rosnąca populacja sprawiły, że PKB Nigerii na przestrzeni trzech dekad kilkukrotnie się zwiększyło, choć wzrost ten był nierównomierny i uzależniony od wielu czynników wewnętrznych i zewnętrznych.
Lata 90. – stagnacja i początek reform
Na początku lat 90. Nigeria zmagała się z wieloma problemami: niestabilnością polityczną, korupcją i zależnością od eksportu ropy naftowej. Gospodarka była mało zdywersyfikowana, a PKB rosło bardzo wolno, często oscylując wokół zera lub wykazując niewielkie wzrosty na poziomie 1-2% rocznie. Kryzysy walutowe, wysokie zadłużenie oraz ograniczony dostęp do kapitału zagranicznego hamowały rozwój. Dopiero w drugiej połowie dekady rozpoczęto pierwsze reformy liberalizujące gospodarkę, mające na celu przyciągnięcie inwestycji i poprawę stabilności makroekonomicznej.
Boom surowcowy i lata szybkiego wzrostu
Początek XXI wieku przyniósł Nigerii dynamiczny wzrost gospodarczy, głównie za sprawą wysokich cen ropy naftowej na rynkach światowych. Kraj stał się jednym z największych producentów surowców energetycznych w Afryce, co przełożyło się na szybki wzrost PKB – w najlepszych latach nawet 7-8% rocznie. Przychody z eksportu pozwoliły na rozwój infrastruktury, modernizację sektora bankowego i telekomunikacyjnego oraz ekspansję rynku wewnętrznego. Równocześnie, wzrostowi gospodarczemu towarzyszyły problemy z dystrybucją zysków – wiele regionów kraju nadal borykało się z ubóstwem, brakiem inwestycji w edukację i ochronę zdrowia.
Zawirowania ostatniej dekady – recesje i poszukiwanie nowego modelu rozwoju
Ostatnia dekada przyniosła Nigerii poważne wyzwania. Spadki cen ropy, konflikty wewnętrzne i niestabilność polityczna doprowadziły do dwóch recesji (2016 oraz 2020). PKB zaczęło rosnąć wolniej, a kraj musiał zmierzyć się z presją inflacyjną, osłabieniem waluty oraz trudnościami w finansowaniu projektów publicznych. Rząd coraz wyraźniej dostrzegał konieczność dywersyfikacji gospodarki – inwestycje w rolnictwo, technologie cyfrowe i sektor usług miały zapewnić bardziej stabilny rozwój. Mimo trudności, Nigeria wciąż wykazuje potencjał do dynamicznego wzrostu dzięki młodej, licznej populacji i ogromnemu rynkowi wewnętrznemu.
Czynniki napędzające i hamujące wzrost PKB
Rozwój Nigerii opierał się przede wszystkim na sektorze naftowym, ale brak dywersyfikacji czynił gospodarkę wrażliwą na wahania cen surowców. Do głównych barier rozwoju należą korupcja, niedoinwestowanie w infrastrukturę społeczną, problemy z energetyką oraz niestabilność polityczna. Z drugiej strony, postępująca urbanizacja, inwestycje w technologie cyfrowe oraz rozwój rolnictwa stwarzają szanse na zwiększenie odporności gospodarki na szoki zewnętrzne.
Polecamy: winiety do Słowacji 1-dniowe – http://www.winiety.pl
Źródła:
- „Nigeria’s Economic Growth and Challenges”, 2021, Chukwuemeka Obi
- „Oil Dependency and Diversification in Nigeria”, 2019, Aminat Bello
- „Structural Transformation in Africa’s Largest Economy”, 2020, Olufemi Adetunji

Prof. Mariola Kłębek
Profesor ekonomii.